Co to jest żywienie kliniczne, jaki ma cel i jakie są jego rodzaje

Żywienie kliniczne kojarzy się przede wszystkim ze szpitalnym jadłospisem. Jest to po części prawda, ale termin ten odnosi się także do żywienia chorych w warunkach domowych. Celem żywienia klinicznego jest wsparcie procesu leczenia i dostarczenie pacjentowi niezbędnych składników odżywczych.

Żywienie kliniczne – na czym polega? 

Na żywienie kliniczne składa się analiza zapotrzebowania na składniki odżywcze oraz opracowanie planu żywieniowego dla pacjenta. Chodzi tu o odpowiednią podaż białka, elektrolitów, pierwiastków śladowych, witamin oraz wody. Leczenie żywieniowe może obejmować doustne podawanie preparatów odżywczych jak również dojelitowe, dożołądkowe lub dożylne. Wszystko zależy od stanu pacjenta oraz schorzenia, z jakim się boryka. Żywienie kliniczne to odpowiednio przygotowane mieszanki składników odżywczych, które powinny być podawane z uwzględnieniem dobowego zapotrzebowania kalorycznego pacjenta. Taka forma odżywiania pacjenta ma na celu wsparcie procesu leczenia, ponieważ osłabiony organizm trudniej zwalcza chorobę oraz gorzej znosi procedury medyczne. 

Żywienie kliniczne – dla kogo? 

Ten rodzaj żywienia dotyczy przede wszystkim pacjentów onkologicznych. Bez względu na rodzaj nowotworu leczenie w postaci chemioterapii lub radioterapii osłabia apetyt. Niekiedy prowadzi też do jadłowstrętu, a taki stan może być powodem skrajnego wyniszczenia organizmu. Co więcej, przy pewnych rodzajach nowotworów normalne spożywanie posiłków nie jest możliwe. Szerzej ten temat został omówiony w artykule: Żywienie kliniczne w onkologii – integralna część terapii w chorobie nowotworowej

Niemniej żywienie kliniczne nie jest rekomendowane tylko w przypadku leczenia onkologicznego. Również osoby starsze często borykają się z zaburzeniami łaknienia. W sytuacji, gdy całkowicie odmawiają spożywania jakichkolwiek pokarmów konieczne jest zastosowanie żywienia zastępczego

Inną grupą osób korzystających z możliwości żywienia klinicznego są osoby z niepełnosprawnościami, którym choroba uniemożliwia spożywanie posiłków. Chodzi tu przede wszystkim o choroby, które prowadzą do zaniku mięśni bądź paraliżu, a także pacjentów w stanie wegetatywnym. Tu często stosowane jest podawanie składników odżywczych za pomocą sondy bezpośrednio do przewodu pokarmowego. W sytuacji, gdy nie ma widoków na poprawę stanu zdrowia taki rodzaj żywienia jest stosowany do końca życia chorego. Nie ma jakichkolwiek przeciwwskazań ku temu, ponieważ mieszanki żywieniowe są opracowane, tak aby w 100% odpowiadać składnikom pokarmowym przyjmowanym w tradycyjnych posiłkach. Ten aspekt wciąż budzi jednak mnóstwo kontrowersji, ponieważ część osób uważa tego typu odżywianie za sztuczne. 

Żywienie kliniczne - dla kogo

Envato, grafika dostarczona przez partnera

Żywienie kliniczne jako uzupełnienie diety 

Stosowanie żywienia klinicznego można łączyć z podawaniem standardowych posiłków. Należy jednak pamiętać, aby odpowiednio zmniejszyć kalorie w takich potrawach. Leczenie żywieniowe ma na celu wsparcie procesu powrotu do zdrowia. Dlatego w momencie, gdy pacjent odzyskuje siły, wskazane jest przywracanie normalnego funkcjonowania układu pokarmowego, o ile stan pacjenta oraz jego schorzenie na to pozwala. Tu warto pamiętać, że żywienie kliniczne nie jest formą diety pudełkowej i nie powinno być stosowane jako zamiennik normalnych posiłków przez osoby zdrowe, które nie mają wskazań do takiego odżywiania.